Wat is aangezichtspijn?
Aangezichtspijn is een verzamelterm voor pijnklachten in het gezicht en de mondregio. De oorzaak kan verschillen. Bij sommige mensen spelen spieren, gewrichten en belasting van het hoofd-halsgebied een relevante rol. Bij anderen kan sprake zijn van een tandheelkundig, KNO-gerelateerd, neurologisch of ander medisch klachtenpatroon.
Bij een spier- of gewrichtsgerelateerd patroon kan de pijn veranderen door kaakgebruik, een bepaalde houding, spanning, vermoeidheid of herhaalde belasting. Niet iedere pijn in het aangezicht ontstaat echter vanuit spieren of gewrichten.
Verschillende patronen van aangezichtsklachten
Aangezichtsklachten kunnen verschillende patronen hebben. De plaats, het karakter, het beloop en de invloed van kaakbewegingen, nekbewegingen of dagelijkse belasting helpen om in kaart te brengen welke structuren mogelijk relevant zijn.
Spier- en gewrichtsgerelateerde aangezichtsklachten
Spier- en gewrichtsgerelateerde aangezichtsklachten kunnen samenhangen met de kauwspieren, het kaakgewricht, de nek of de schoudergordel. De pijn wordt vaak ervaren als dof, zeurend, drukkend, vermoeid of gespannen. Klachten kunnen toenemen bij kauwen, praten, gapen, langdurig de mond openen, klemmen of tandenknarsen.
De pijn kan aanwezig zijn rond de kaak, wangen, slapen, oren of rondom de ogen. Ook kunnen vermoeidheid van de kauwspieren, kaakgewrichtsgeluiden, een beperkte mondopening, nekpijn of hoofdpijn samengaan met dit klachtenpatroon.
Gerefereerde pijn vanuit hoofd-halsgebied
Gerefereerde pijn is pijn die wordt gevoeld op een andere plaats dan waar de pijnprikkel ontstaat. Pijn vanuit de kauwspieren, het kaakgewricht of de nek kan bijvoorbeeld worden gevoeld bij de slapen, het oor, de tanden, de wangen of rond het oog.
Dit klachtenpatroon kan veranderen door kaakbewegingen, kauwen, klemmen, langdurig praten, een bepaalde houding of nekbewegingen. Dat betekent niet automatisch dat de oorzaak in de kaak of nek ligt, maar wel dat deze gebieden relevant kunnen zijn om mee te nemen in het onderzoek.
Zenuwgerelateerde pijnpatronen
Sommige aangezichtsklachten hebben een zenuwgerelateerd patroon. De pijn kan dan kortdurend, scherp, schietend, brandend of elektrisch aanvoelen. Ook kunnen tintelingen, een doof gevoel, gevoelsveranderingen of veranderingen in spierkracht in het gezicht optreden.
Een zenuwgerelateerd klachtenpatroon past niet zonder meer bij spier- of gewrichtsgerelateerde aangezichtsklachten. De aard van de pijn, de duur, de locatie, mogelijke prikkels die de pijn uitlokken en bijkomende symptomen worden daarom zorgvuldig meegenomen bij het in kaart brengen van de klacht.
Een gerichte orofaciale aanpak bij aangezichtsklachten
Orofaciale therapie is gespecialiseerde fysiotherapie voor klachten in het hoofd-halsgebied, het kauwstelsel en het aangezicht. Bij spier- en gewrichtsgerelateerde aangezichtsklachten richt de behandeling zich op factoren die pijn, spanning en overbelasting in het gezicht kunnen onderhouden.
De behandeling kan gericht zijn op aangezichts- en kauwspieren, de nek, houding, ademhaling, belasting en herstel. Afhankelijk van de klachten bestaat de begeleiding uit uitleg, adviezen, oefeningen en gerichte behandeling van spieren en gewrichten.
Het doel is om spanning en overbelasting beter te leren herkennen en beïnvloeden, de belastbaarheid van het hoofd-halsgebied te verbeteren en met meer comfort te kunnen praten, bewegen en ontspannen. De behandeling is passend wanneer uit het onderzoek blijkt dat spieren, gewrichten of belasting vanuit het hoofd-halsgebied een relevante rol spelen. Bij aanwijzingen voor een tandheelkundige, KNO-gerelateerde of neurologische oorzaak wordt passende samenwerking of verwijzing besproken.